بكري
ابوعُبَيداللّه بن عبدالعزيز بن محمد بن ايوب بن عمرو در سالتس يا وَلبه1 زاده شد. در قرطبه برآمد، در 1094 در كهنسالي درگذشت. قديمترين جغرافيدان مسلمان اسپانيايي كه آثارش در دست است. مهمترين اثرش كتاب المسالك و الممالك نام دارد، كه تأليفي جغرافيايي (به صورت راهنامه) و حاوي معلومات تاريخي و نژادي هم هست. او يك فرهنگ جغرافيايي هم نوشت (بيشتر دربارهٴ عربستان؛ به نام كتاب معجم ما استعجم). كتابي در باب گياهان مهم اندلس هم بدو منسوب است.2
ناصر خسرو
ابو معينالدين قبادياني مروزي3 در 1003 - 1004 زاده شد، در 1088 - 1089 درگذشت. شاعر و سياح ايراني؛ داعي اسماعيليان مصر (مركز مهم اسماعيليه) در ايران. او را حُجّت خراسان ناميدند. از 1045 تا 1052 در شام، فلسطين، مصر، عربستان و ايران سياحت كرد و روزنامهٴ سفري از خود به جاي گذاشت (به نام سفرنامه). اين سفرنامه حاوي شرح گرانبهايي از زندگي در مصر در زمان مستنصر (1035 تا 1094) هشتمين خليفهٴ فاطمي، و اطلاعات گوناگون جغرافيايي، نژادي، و باستانشناسي است.
ز. طب لاتيني، بيزانسي، اسلامي، و چيني
طب لاتيني
قسطنطين افريقي
قسطنطين افريقي4 در كارتاژ زاده شد؛ پس از سالها سياحت در شرق، از حدود 1056 تا 1060 در مونته كاسينو مقيم شد و در 1087 در آنجا درگذشت. نخستين مترجم بزرگ عربي به لاتيني. تعداد زيادي از آثار طبي، كه برخي داراي منشأ يوناني بود، به وسيلهٴ او ترجمه شد (يا ترجمهٴ آنها بدو منسوب است). چندي در سالرنو اقامت كرد و كارهايش براي مكتب سالرنو در حكم خميرمايهاي شد. به هر حال، سبب شد تا اصحاب مكتب سالرنو نتيجهٴ تجارب مسلمين را هم مانند سنتهاي يوناني خودشان مورد استفاده قرار دهند.